Centenario

Tal día como hoxe Miguel Hernández cumpriría cen anos; como era de esperar, uns, e principalmente outros, andan ás voltas para achegar a figura inmensa do poeta ao sol que mellor quenta, camuflando con homenaxes e palabras grandes a inxustiza da súa condena a morte, despois conmutada pola cadea perpetua cando o poeta xa estaba gravemente enfermo.

Para recordalo traemos hoxe aquí as Nanas da Cebola na voz de Joan Manuel Serrat; a historia é coñecida: escribiunas o poeta en prisión para o seu fillo, despois de ler unha carta da súa muller en que lle dicía que só se alimentaba de cebolas e pan.

Non coñezo nada máis conmovedor nin máis tráxico: pai, mai e fillo convértense en símbolo da miseria que ilustran as imaxes, e da que como sempre sucede foron os nenos as principais vítimas.

Contra a impunidade

Destacadas personalidades do mundo da literatura, a música e o cine ceden as súas voces a vítimas da guerra civil e o franquismo. Asasinados ou executados sen unha acusación formal, sen un xuízo xusto, sen unha tumba digna, seguen esperando unha resposta.
Canto tempo máis seguiremos negándollela?

Ferida

As feridas que non se cerran a tempo inféctanse e supuran.

Con Garzón

Máis, aquí.

Estatua

Nos últimos días foron poucas as conversas en que alguén non me comentou que quitaran a ditosiña estatua, como se fose un ben moi prezado ou como se con ela se fose unha parte de nós que se resistía a marcharse.

Era unha estatua horrible dun home horrible, digna dun tempo tamén horrible que non damos borrado de nós, coma unha tinta negra e indeleble.

Para mostra, dous botóns: miña irmá xura e perxura que, cando íamos de cativos pasarmos os veráns a Brigantia, ela e as amigas xogaban ás casiñas á volta do adefesio, e que até lle pasaban por entre as pernas como se formasen unha porta, cousa toda esta que eu non lembro pero que, de ser certa, demostraría o valor da miña irmá e o moito que perdeu a Lexión por non aceptar mulleres, e é que a estatua era como para saír correndo.

O outro botón é de bragueta e débollo a Polis, ese gran entusiasta das historias inguinais, hai polo dúas décadas, nunha noite de farra brigantina: como o brutal modelo da estatua mutilada non só perdera no Rif un ollo e o brazo esquerdo senón tamén un testículo, Polis non sabía cal pero non importa, Celia Gámez, que foi recoñecida amante do xeneral moitos anos, coquetamente se refería a el como o meu perfumador.

Como soubo isto Polis nunca o cheguei a saber, ou se mo dixo xa non o lembro, pero a historia deu moito xogo aquela e outras noites.

Agora, ao mirar na foto que os xornais publicaron o vulto sinistro e fantasmal colgando dun guindastre, sorprende que un tipo que entrou na historia ao berro de Viva la Muerte! puidese ter un monumento nun país civilizado. Pero xa nos coñecemos.

Hipocresía

As palabras son de monseñor Martínez Camino quen, ademais de mostrar uns niveis de hipocresía e desvergoña alarmantes, ao parecer non estudou Historia Contemporánea de España e América.

"Quitar la vida a un ser humano es contradictorio con la fe católica. Quien contribuya a ello está en la herejía y, por tanto, excomulgado".

"El mandato de no matarás no es un principio moral privado, sino un principio universal"

"Hay que educar para el amor. El Estado no puede imponer una mayoría moral a todos, ni aunque fuese la católica. El Estado no es el educador de la sociedad, ni puede imponer principios morales. Con esta reforma legal, se está violando el principio constitucional de la libertad de enseñanza".

Rúas

Lido onte na prensa: en 1936, e como consecuencia dos novos tempos, a coruñesa rúa Liberdade cambiou o seu nome polo de rúa Disciplina.

Toda unha declaración de principios que resume en dúas palabras 40 anos de represión.

Sete décadas

O primeiro de Abril de 1939, coa lectura através de Radio Nacional do último parte de guerra, dábase por oficialmente terminada a máis sangrenta contenda civil de toda a nosa historia, que non é breve nin escasa en enfrontamentos fratricidas.

Aquel Sábado xélido, do que hoxe se cumpren 70 anos, empezaba tamén oficialmente unha durísima postguerra que para moitos comezara semanas ou meses antes, coa fuxida en lamentables condicións a un exilio que a hipócrita neutralidade europea primeiro, e a guerra mundial despois, convertería nun inferno.

Para outros millóns que quedaron no país, esta data só significou o cárcere, a persecución, a continuación da loita desde a guerrilla e o maquis, a clandestinidade, os xuízos sumarísimos sen garantías, a fragmentación familiar, as represalias, a denuncia, a fame que sustentaba o racionamento, o estraperlo, a uniformización sindical, lingüística e relixiosa, a miseria económica e moral, a mentira e a ocultación da verdade.

Certo é que transcorreron sete décadas, pero non esquezamos que mentres siga a haber símbolos da ominosa ditadura que manchen as nosas rúas e a dignidade dos nosos edificios públicos, mentres o xeneral e os seus sicarios conserven honores nas institucións, mentres siga a haber quen se estrañe de que queiramos dar sepultura aos corpos dos miles de asasinados que aínda xacen soterrados en montes e beiras de camiños, anonimamente, non se poderá dicir que a postguerra terminase.

Teimas

Hai que recorrer á paciéncia e a un tirarrollas para que meu pai a conte, pero porfin arranca a história e o meu avó volve escapar pola horta e a miña avoa, rodeada de fillos pequeniños, volve entreter os falanxistas no portal, secando as maos no mandil.
Acabamos de xantar e veñen os cafés; meu pai pon agora o seu a enterrar ao pé da figueira a escopeta de postas, ben engraxada e embrullada nun hule, para nada: estaría completamente oxidada ao fin da guerra, e el, atravesando montes, searas, corredoiras sen luz, tivo que agachar-se en Seoane.
Non sei a que vén esa teima tua e de tododiós por remexer en todo aquilo, como se fóseis conseguir algo.
Non sabe tampouco que, desde que lembrei a história ao pasar por Seoane, levo toda a semana a cismar no meu avó, teimoso: cantas veces se afastaria dos camiños receando das sombras, cantas volveu a eles guiando-se pola lua e o instinto, cantas errou e volveu errar e desfixo o andado, cantas se desesperou desorientado, sen atrever-se a chamar nas portas fechadas por non comprometer ou comprometer-se, canto desalento, canto terror, canta pena non teria sentido até que porfin chegou o sobresalto da alva, e co dia se apareceu na casa do seu compadre para que o gardase unhas semanas até que puidese voltar.
Todo por estar nun sindicato e contar que votara a Frente Popular, di ainda meu pai como epílogo antes de ir adormecer diante do informativo.
Eu calo a boca, miro para a miña mai, e acabo o café.