Auxílio Social

Non puido resistir máis.

Preocupada non só polo meu benestar físico, senón e sobretodo polo benestar da miña alma, e perante o perigo que xa comerei do que haxa na casa supuxese saltar un Venres de vixília, entra miña mai pola casa adiante armada de consellos domésticos e dous tuper.

Un, alaranxado, cheo de vitaminas, con cremiña de cenoiras; o outro, azul, rebosante de proteínas e iodo, cun xureliño asadiño ainda quentiño.

E agora, mentres non che son horas de xantar, vai-te para a camiña; queres que che mire a febre, terás que tomar algunha medicina, vou-che por algo á farmácia, onde gardas o ferro que che organizo esta roupa...

Camiño da cama estiven por entrar no cuarto da miña filla; desistin porque non me dava decidido entre Os tres porquiños, Pinocho ou o último que estivemos lendo a semana pasada, asi que finalmente acabei onde sempre.

Coma un neno boíño.

Pero, desde as ruínas de Colónia, por veces me era dado escuitar a miña mai cantarelar na cociña mentres procesava a miña roupa limpa.

2666

Cos anos, e talvez co aumento da preguiza, un vai lendo menos; ou quizá a paciéncia míngua e varre do horizonte aqueles rios de lento e seguro transcorrer, os lagos remansados e profundos da novela decimonónica, os camiños nada directos a Swann, a Yoknapatawpha, á Casa do Ramalhete, á desgraza dos Karenin.
Sen embargo, desde hai máis de seis meses, con raras excepcións, abandono a miña illa cada noite para entrar nesa estraña casa con centos de cuartos, salas e corredores, chea de voces e de recordos, de histórias reais na ficción e de fantasmas soñados ou intuídos por personaxes soñados ou intuídos por un autor soñado ou intuído por quen isto aqui escreve, que á sua vez é soñado ou intuído por quen a Ithaca se achega.
Lin algunhas críticas respeito na Rede: a maioria son de compromiso, nada profundas agora que Bolaño morreu; outras descalifican por farragosa e inutilmente extensa unha novela que, como a mesma vida, non aceita límites no que ofrece.
Os límites somos nós quen os pomos.
E eu estes dias, aproveitando a reclusión da gripe e a mudez obrigada, fago travesia extra: interno-me no labirinto de voces desde que acordo pola mañá até perto do meiodia, sen outra compaña fóra do livro que o bater do vento e a choiva contra a xanela do cuarto, e hoxe reparo con sorpresa en que, dous dias máis, e estarei fóra desta auténtica colmea, destes catro díxitos estraños en que vivin muitos meses, muitas vidas.
Talvez 2666.

Influenza

Tócame con suavidade.
Faime tirar a camisa: percórreme o lombo e o peito con demora e dedos fríos, e repite a acción no pescozo e na caluga, con mans expertas; desagrádame o que me fai nas orellas, no nariz, pero consinto, inmóbil e case nu no centro do cuarto.
A seguir escoita bater o meu corazón e, por último, emite o seu diagnóstico, que eu xa sei de memoria.

Boda

O bon da Primavera sen dúvida é a mellora do tempo, e eses dias longos que parecen intermináveis sen a permanente ameaza do solpor dos dias invernais.
O pior da Primavera é sen dúvida o cámbio que provoca nas persoas: a xente aparentemente tranquila acorda do seu dia a dia e contrai a perigosa enfermidade da mudanza; alguns inician dietas, outros comezan cursos de idiomas ou namoran; hai-nos que se inscreven en xinásios, grupos vexetarianos de meditación ou ONGs; tamén hai quen descobre (parece mentira) que o seu armário está deixado da mao de Deus, ou que o que está deixado da mao de Deus é a sua própia vida, e argalla ideas de como mudar o triste futuro que agarda.
Asi, cada ano, o pior da Primavera son, sen dúvida, as bodas.
E os que vivemos a este lado do camiño, ao volvermos un dia do traballo cheos de fame, abrimos o buzón (ou descolgamos o teléfono, non seria a primeira vez) e atopamos, entre as cartas do banco e a publicidade, un branco sobre excesivamente longo, ou excesivamente adornado con dourados e flores, e inequivocamente intuímos que alguén se lembrou de invitar-nos ao seu casamento.
E asi sucedeu hoxe, Mércores da trégua, ao volver do traballo: entre as cartas do banco e os folletos sindicais, un sobre beige excesivamente longo, adornado con duas alianzas e duas pombas, convoca-me a unha cerimónia civil no mes de Maio.
Porfin, despois de 10 anos (talvez máis), dous fillos e unha hipoteca, Aurora e Taciturno regularizan o seu estado civil.
A cuestión agora é: o tradicional xogo de café ou un inovador (e útil) xogo de maletas?
Nona e Tere Holmes, plis, que opinades?

Contumácia

A tres anos da invasión do Irak, cando resulta inegável o fracaso da pax americana no país, ainda podemos escuitar a destacados membros daquel governo mentiroso que non están dispostos a que se lles recorde toda a vida a decisión de arrastrar-nos con embustes a unha guerra ilegal, inútil e inecesária.
Se tivesen o menor sentido da decéncia, calarian.
Claro que, se o tivesen, nengun deles sairia retratado nos Azores e nengun soldado español teria pisado nunca o Irak.

Insecto

Cando acordei esta mañá despois dun soño intranquilo, achei-me sobre a cama convertido nun monstruoso insecto. Estava deitado bocarriba cunha tremenda dor de cabeza e, o que era pior, sentindo un desasosego profundo e un gran cargo de conciéncia.
A noite pasada saín.
Por contar-lle a Vapin os motivos polos que non irei a Londres, polo San Patrício, por celebrar tamén o éxito da dieta... o caso é que, de inteirar-se, o internista choraria o meu pecado: tres cañas e catro tapas de queixo manchego. E non atenua o meu remorso o formoso gorro negro e verde de leprechaun ou bufón que me regalaron na Cova polo San Patrício e que agora, se puxo contra a dureza dos élitros e curvo un pouco o abdome, apenas dou alviscado desde aqui, imóbil mirando o teito, co portátil sobre o meu tórax quitinoso, mentres escrevo isto.

Calor

Abraiante, rotunda, espléndida, como sempre impontual, acode á nosa cita.
Non é necesário dicer o seu nome: está nas mimosas que sobreviveron á acción destrutora do Inverno, nas floriñas esparexidas ao pé das murallas de Ithaca, nos gomos verde claro das pólas de cada árvore.
Está no meu nariz, no meu corazón; tamén na excitación presente máis do que nunca ao Sul do meu ecuador, como unha resposta do sangue á chamada primitiva e orixinal.
En definitiva, no apetito sexual case feroz.

Está nos amigos que vou atopando polas ruas, sen casaco nen abrigo; está nas terrazas abeiradas aos bares de costume, na xente que enche as prazas, no calendário que agoira exames e unha avaliación que se toca xa coa ponta dos dedos.
Tamén nas vacacións de fin de trimestre, nos proxectos, contraditórios, subitamente recobrados para esas vacacións:
mentres Vapin recupera a vella idea de irmos a Londres nos festivos, un Pólis desencantado dunha lua cada vez máis minguante oferece-me o ouro e o mouro se vou con el a Marrakech.
Hamletizo-me durante uns dias: desloco-me mentalmente da medina aos megalitos de Stonehenge, deambulo entre dúvidas por Camden mentres os muecins chaman á oración no serao púrpura do Venres Santo, e digo para min non, e tamén digo non máis outra vez.
Esta noite negarei-me a Pólis, ainda que o porco que ceemos no chinés se torne máis ágri que doce e non se poida comer.
Na noite de San Patrício negarei-me a Vapin, ainda que a cervexa se volva tan negra e tan amarga que deixe de ser cervexa.

Xustiza

A lentitude da xustiza humana converte-a con frecuéncia en inxustiza.
Non citarei tampouco o nome do tirano por non honrá-lo, ainda que sexa escrevendo ao lado o substantivo vergoña.
E é agora cando se especula coa hipótese do suicídio, do asasinato, da conspiración, da neglixéncia médica: non lembro que houvese a preocupación que hai agora pola morte dun só home cando este mesmo causou coa sua demagóxia, o seu ódio étnico, a sua visión oportunista da realidade, a morte de miles de homes e mulleres e nenos.
Naquela altura, nunca a vella Europa estivera tan lonxe de nós nas miñas aulas e no meu corazón.
Lembremos o que dician os xornais: A tan só 3 horas do noso país, a Xugoslávia parece calquer país africano.
Señor: pode haver unha inxustiza maior?
Non sei. Deus, se existir, responda.

Arqueoloxia

Dentro das comemoracións do meio século da televisión, o telediário ofereceu imaxes dalguns dos programas infantis que vin e que, naturalmente, me marcaron de neno a mozo, non direi que a lume, pero enfin: dos Chiripitifláuticos á Bola de Cristal, de La casa del reloj aos pallasos da tele.
Emocionado polo revival, chamo por miña filla e por miña sobriña, que contemplaron as evolucións de Valentina e o Capitán Tan pola pantalla en branco e negro como quen ve desvendar unha mómia do Império Novo: silenciosas, asombradas e con certa grima.
A miña sobriña adolescente, ademais, cun aquel de lástima.
Un pouco despois, a miña filla volveu para dicer-me un segredo no ouvido: Gustaria-me ser pequena cando ti eras pequeno para poder ver esa tele contigo.

Dia da Muller

Non basta cun dia ao ano...

Nietzsche

Pouco a pouco, esta blog vai-se povoando de finados.
Inteiro-me deste por Nican, que me chama para contar-mo: hai poucos dias soterraron no claustro da Catedral o que fora profesor meu de Filosofia en 2º, coengo e carca, do que apenas gardo unha lembranza: Nietzsche, home intelixentísimo, e un demente; fixen-se vostedes que mantiña tratos carnais coa sua própia irmá, non lles digo máis...
E non nos dixo: entrou a saco a batallar contra o materialismo histórico, e daquel demo incestuoso nunca máis se soubo.
Anos despois, o Inverno anterior a Lisboa, Nietzsche seria o tema da inacabável tese de Laura; tamén o nome do seu cadeliño coxo e agradecido, aquel que unha mañá recollemos nunha estrada comarcal baixo a choiva.

Mistetas

O aviso de que Tere Holmes está en Ithaca pilla-me tarde e por sorpresa; a miña filla está comigo, os dous mergullados nun finde doméstico: de volta de xantar cos avós, encerramo-nos na casa fuxindo da ventisca, o frio e o dilúvio.
Despois de repasar a letra p, que como todo o mundo sabe é bastante difícil (pa, pe, pi, po, pu, pau, pio, pepe, pai), e mentres merenda, a nena quere ver a sua película favorita; pero antes de que os níveis de glicose en sangue se nos disparen, acorda-se de contar-me o chiste aquel da pobre señora que perdeu un can chamado Mistetas...
Estrañado e gozoso, miro como cai a choiva, e supoño que este mundo en realidade non deveu mudar tanto cando, 35 anos despois, a miña filla conta o mesmo chiste que eu contaba aos seus anos.
Provavelmente, algo asi deveu pensar Noé cando llo escuitou a Sem unha tarde escura, dentro da arca á deriva, por matar o tempo.

Sentidos

Con case un mes de retraso, pero aceito o desafio de Fisiologus, e aveño-me a enumerar o que aman os meus sentidos, na seguridade de non ser orixinal nen tampouco preciso.

1. A vista adora pousar-se nos vértices, nas aristas, nas beiras das superfícies limpas e livres, que os ollos miopes percorren á procura das distáncias que os lentes lles franquean; a vista apalpa con cobiza a erva alta dos campos que o vento peitea, avarentamente acarícia os fios de sol que atravesan a follaxe, esvara gozosa polos obxectos que con certeza me gusta ver (flores, auga ao sol, lume, seixos) ou foxe arrepiada dos que ódio. A vista ama e percorre as cores intensas e suntuosas: o azul escuro, o vermello brillante, a cor do limón, o verde botella, o metal suave da prata antiga.
2. O olfacto, seguramente o máis esperto, saborea gorentoso o cheiro das laranxas e as mazás, da erva recén segada, da terra tras o trevón estival, das flores máis humildes (a lavanda, a mimosa, o xasmin); paladea os tastos do tabaco, da canela e do pan quente, devoraria mesmo o ar que corre entre a roupa lavada e tendida para secar e o que ceiba un piñeiral nunha tarde calorosa de Verao.
3. O gosto coincide co de Fisiologus na sua afeizón polo viño bon, pero non na sua teimosa procura do que non existe: o gosto espreita nas cousas que van á boca aquelas cousas que coñeceu antano, que no pasado desfrutou, seguramente na infáncia; o gosto alvisca por veces sabores pálidos, difusos, que vagamente evocan dias luminosos e xogos escolares: chocolate, amorodo, toffe, marmelo, galleta campurriana, menta, olivas negras, pero que non son xa máis do que visións planas e sen brillo.
4. O tacto axexa o roce da própia pel con outras peles, o brando rumor da auga morna ao correr sobre ela, o asubio da brisa nos cabelos; sixiloso agarda a carícia das palavras murmuradas cerca, a presión do abrazo para estremecer-se, gozosamente ou en alerta pola proximidade excesiva, o fresco estalar das sabas limpas e recén postas.
5. O ouvido é provavelmente o máis minguado de todos, resentido pola necesidade de apoiar-se nos outros catro, que se prestan ao servizo pero nunca bastan: o tacto que percebe a mao que avisa que me falan, a vista que le os lábios de quen me fala, o olfacto que me alerta de que algo se está a queimar na cociña. O ouvido gosta dos sons graves e seguros, que percebe mal ou non percebe, e, teimoso coma un sabuxo, permanece alerta, ventando no meio do ruído ou do siléncio, até descubrir o que os que oen non souberon escuitar: o tic-tac dun relóxio, o cantar dun grilo na noite, a pinga dunha billa, a voz en soños da miña filla.

En conclusión, querido Fisiologus, como case ninguén sabe, os cinco sentidos son catro, e poden resumir-se en tres: a vista e o olfacto.

Proído

Desesperación do escritor que non escreve...
Xa non a sinto hai anos, e no seu lugar resta só, algunhas veces, un proído ténue, un sarabullo cada vez menos molesto, como se non fose comigo.
De igual xeito que un bota os dentes, pasa o xarampelo e os orellóns, a puberdade, poño por caso, e sobrevive, acomodando-se.

Hipoteca

Para alén da saudade, sigo unido a Atenas por un vínculo prosaico e financeiro que estende os seus tentáculos até un vertixinoso ano 2036, segundo creo.
A excelente notícia, sen embargo, irrompe esta mesma tarde en pleno videoclube via móbil: se nada se torce, e os ventos son favoráveis, en poucas semanas hei-me ver livre de tal cordón.
Resulta belo acreditar que, mui pronto, o ruído das solas doutra nena varrerá a tristeza daqueles cuartos vacios.

Pesos e medidas

Falan esta mañá na sala de profesores da super-nena colombiana nascida en Madrid con 56'5 cm e máis de sete kilos de peso, e as miñas colegas de contado dan en competir cos pesos e medidas dos seus própios fillos cando nasceron.

A miña irreprimível vis maruja fai que tamén eu me lance á arena: A miña pesou dous kilos con dous centos gramos, digo, e todas me miran, intruso naquel colóquio intimamente feminino.

A roliza profesora de inglés dispara un último dardo, que non me dá porque xa vou saíndo para a aula: Pois eu pesava dous kilos cen.

Balance

Como a película era lenta e alemana, e isto para Pólis era demasiado xunto nunha noite de Venres, O Afundimento encallou até a mañá seguinte tras entrar nunha zona de baixios, e a nosa conversa floriu nunha atmosfera idónea de fume de tabaco e música susurrada desde a televisión.
Cando quitou os zapatos e se serviu outro whisky apesar de xa non haver xelo, comprendin que Pólis quedava a durmir; cando se tendeu no sofá en que eu estava, e puxo a cabeza sobre o meu regazo, o que comprendin foi que esa noite nengun dos dous ía dormir só.
Para daquela estávamos en pleno balance. Pólis enumerou os lugares visitados con Tádsio no último ano, con observacións á marxe mui do seu gosto: sexo outdoors en case todas as capitais de Europa, pero fai-me rir sorprendido cando me conta as aventuras polos cuartos escuros do Soho, como lla zugou a Tádsio entre os arbustos do Foro, á sombra do Arco de Tito, ou que non puideron repetir a fazaña de Lord Byron (e que eu unha vez lle contara hai mil anos) baixo a Ponte de Rialto por mor dos turistas.
A miña vez serve para fixar números: sexo rápido con tres ou catro descoñecidos dos que non conservo o nome (se é que mo dixeron); Ginger Paul e o rapaz turco en Irlanda; Melómano e Vapin, pero deste non digo o nome, porque Pólis o coñece, senón que lle chamo outro-que-si-pero-non, e logo cito duas mulleres, Alice e Zara, o que fai que Pólis fale de pelo e pluma, de carne e peixe, e rosme o sabido e vello argumento contra os bisexuais que xa nen me imuta.
Pólis repasa e conta polos dedos: se me inclúo eu, resulta que o ano pasado fodiches con once, ousexa, un equipo de fútbol.
Pólis, que segue coa cabeza no meu regazo, incorpora-se para un bico; e agora que?, di el; agora estou en dique seco, respondo, e deixo-o seguir.
Un pouco despois, cando xa non hai volta atrás, apagamos as luces do salón e tiramos para a cama.

Temporal

O fin de semana empeza con dous kilos menos e a excelente novidade de poder incluír desde hoxe a froita na dieta, notícia que pregoo aos catro ventos como se estivese parvo.
Que si estou, e ávido, non de kiwis, mazás ou laranxas, senón dos gorentosos froitos que levan chamando hai semanas por min desde os expositores dos supermercados e as caixas arrumadas á porta das tendas.
Ademais de comer morangos, despois dos labirintos persoais e as presións laborais dos dias pasados, o que máis falta me fai é un fin de semana caseiro pegado á televisión e pouco máis, digo-lle a Polis onte á tarde, e ás 8'30 xa o teño á porta cunha película alugada no videoclube e unha caixa de xenuínos fresones de Moguer ("cuna de Platero", di o envase): Dous kilos, xusto o que levas perdido, comenta camiño da cociña, chegarán ou queres máis?
Mentres rebusca pola neveira até dar coa última lata de cervexa, e fóra o temporal arrécia batendo contra os cristais da cociña, Polis explica que este fin de semana non viaxará a atopar-se con Tádsio, que o desanimaron os avisos de alerta por mal tempo, que leva meses sen ficar en Ithaca un fin de semana, que sempre ten que viaxar el, que Tádsio se pasa de cómodo, que Tádsio nunca lle dá unha satisfacción, que Tádsio é un egoísta, que Tádsio...
En definitiva, que estades enfadados, digo eu, pero el correxe-me coa precisión dos letrados, e a palavra exacta pasa a ser distantes.
Miro o DVD que trouxo: O afundimento, e digo-lle a rir que espero que non sexa unha premonición; el sorri e di algo como que o home da sua vida é Tádsio, e sorrimos os dous, e lavo uns poucos morangos e el pon nunha bandexa o que atopa: xamón, aceitunas negras, queixo.
Con tamaña frugalidade montamos a cea na mesa baixa do salón, e a pouco comezaron a caír as bombas sobre Berlin mentres alá fóra seguia a bater con forza o vendaval.

Labirinto

Puxan por min para un sarillo torpe que me situa no centro dun labirinto inesperado.
As palavras son: traballo, infámia e incompeténcia.
Dou en remoer, incomodado, e chego mesmo a pensar en dar marcha atrás, maldito o dia, e comezar de novo.
Pero hai forza en min e digo non, e escollo o camiño cara adiante.
Sigo andando, pois, xa sen dúvidas.

Emigrantes

Iste vaise, e aquel vaise, e todos, todos se van...

Primeiro foi Manolo; agora é Paco á procura dun futuro mellor.
Galicia, sen homes quedas... e a este paso non te vai coñecer nen a mai que te p...

Compra

Vou ao súper facer a compra da semana (non moita, a dicer verdade, e sumamente austera devido á dieta): leite desnatado, xamón cocido, tomates, leituga, iogures desnatados, auga sen gas, peitugas de pavo, ovos e unha linda xarda con toda a sua graxa.
Para compensar tanta tristeza, e en solidariedade cos súbditos da raíña Margarida, compro tamén cinco latas que non admiten boicot, e que eu non catarei.
Vou-nas entregando ao longo da tarde soleada, de forma que dous descafeinados con sacarina e unha infusión despois desfrutan da sua Ti, Vapin e Vladimir.
A Pólis darei-lle a del esta noite cando veña por aqui (sempre e cando deixe aparcado o maldito tema de marras).
Asi que tan só me resta unha. Di-me, Tere Holmes que estás en el cielo-Pozuelo, quere-la ti?

Exposición

Saio da exposición de Margaret Bourke-White e coincido na mesma porta con Vladimir, que se retira xa, coas maos coloradas polo frio e insensíveis, inúteis para seguiren tocando.

Animo-o a que visite a exposición, e entramos xuntos. No ascensor comento-lle que hai várias fotografias da URSS feitas nos anos 30 e 40: Stalin, un hospital pediátrico en que unha família espera baixo unha épica imaxe de Lenin, as operárias nunha cadea de montaxe.

Seguro que vin eu máis fotos da España desa época cando o meu país era a URSS das que se viron da URSS aqui.

As fotos son excelentes, con ese contraste do branco e negro que as fai nítidas, duras como as máquinas de aceiro que retratan ou as imensas moles dos encoros e as centrais eléctricas, como a desolación dos enormes campos de cereal arados, como o ollar vacio das vítimas de Buchenwald...

Entre todas elas, escollo unha de Moscovo: intermináveis ringleiras de cidadaos esperan un Domingo para visitaren a tumba de Lenin no Kremlim.

Trinta anos máis tarde, conta-me Vladimir en voz baixa na sala baleira, el e mais a sua família realizaron aquel ritual mesmo: os pais cos cinco fillos pequenos viaxaron durante horas desde San Petersburgo, daquela Leningrado, só para axexar unha mómia que xa non lembra; a memória só garda a primeira viaxe en tren por infinitos campos de xirasois, e a certeza duns chocolates brancos (os primeiros que vian) que o pai lles comprou para atenuar a bicha.

Tamén unha bandeiriña vermella coa fouce e o martelo, que despois o pequeno Vladimir colgaria sobre a cama.

Dieta

O médico é mui claro, implacável mesmo: fala de intoleráncia á glicosa e da eventualidade dunha diabete a longo prazo.
Revisa os resultados da analítica, pesa-me, pon-me a dieta, e manda-me volver a pesar dentro de quince dias.
Na Cova tomo con Vapin e os correlixionários do akelarre as derradeiras cervexas deste Inverno, e torno para a casa rosmando.
A noite está fria e estrelecida, e o vento corta coma unha navalla.

Blasfémia

Eu, pai dunha filla de cinco anos (e que por tanto odia burkas e outros panos), europeo educado na heterodoxia, ateo pola graza de deus, negador do concepto agnosticismo, demócrata até a medula, e ser humano libre e autónomo vocacional, como non hei de ser crítico con eses se a estes non lles paso unha?

E agora non podo/debo calar, claro que non.

Se me río do deus para o que me bautizaron, como non me vou rir dese que promete paraísos cheos de virxes para os que dean a vida pola fe? Laboriosos e ilusos son: co traballiño que dan as virxes, pero claro, un cuarto de hora de gloria teno calquera, xa o dicía Woody Allen, ese xudeu circunciso...

E dito isto, aquí estou, veñan por min, se son un blasfemo e a blasfemia se paga coa morte...

Pero antes falemos, non me neguen o pracer de debater, cara a cara, entre seres racionais...

Grafoloxia

Fago por recomendación do Tong-zhi un teste grafolóxico, cuxo resultado cópio literalmente, antes de pór-me a cavilar.
Eis o diagnóstico: "A inclinação de sua letra mostra que você parece ser uma pessoa equilibrada, educada. Mas é um pouco "fria" com quem acaba de conhecer. A ligação de sua letra revela raciocínio lógico, dinamismo, método e uma tendência a rotinas. A direção de sua letra indica controlo, constância e organização, especialmente nas tarefas cotidianas. A pressão que usa ao escrever sinaliza estabilidade e equilíbrio. As áreas valorizadas na sua escrita destacam idealismo, erudição, preocupação com seu crescimento interior. A forma de sua letra demonstra conservadorismo, formalidade e uma certa frieza em seus relacionamentos sociais. Tende a esconder sentimentos".